Το μετέωρο βήμα της Ευρώπης .


Πριν από ένα χρόνο στην Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε. κυριαρχούσε το ελληνικό δημοσιονομικό πρόβλημα και η αδυναμία εξόδου στις διεθνείς αγορές για την άντληση κεφαλαίων. Η ελληνική κρίση έφερε στην αυλή της Ευρώπης τις θεσμικές αδυναμίες του ευρώ, για τις οποίες είχε ασκηθεί έντονη κριτική από τη γέννηση του. Οι αγορές ανέδειξαν με έντονο τρόπο την απουσία μιας κοινής ευρωπαϊκής δημοσιονομικής αρχής, ενός ευρωπαϊκού υπουργείου Οικονομικών, που θα ολοκλήρωνε με  την  ΕΚΤ την άσκηση  οικονομικής πολιτικής και ενός μηχανισμού διάσωσης σε περίπτωση κρίσης, ένα Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο. Κάτι που υπονόησε και σε πρόσφατη συνέντευξη του ο επικεφαλής του ΔΝΤ κ. Ντομινίκ Στρος Καν.  «Ένα μεγάλο μέρος του προβλήματος είναι ακριβώς ότι η Ευρωζώνη δεν έχει εργαλεία οικονομικής διακυβέρνησης. Από την άλλη πλευρά, αυτό δεν είναι απλά ένα πρόβλημα της πολιτικής που εφαρμόζεται, αλλά της ηγεσίας της Ευρώπης», είπε ο επικεφαλής του ΔΝΤ.
Μέσα στο χρόνο που κύλησε οι εξελίξεις ήταν ραγδαίες με τις αγορές να κινούνται με αμεσότητα και ταχύτητα. Η κρίση πέρασε τα σύνορα της Ελλάδας, χτύπησε το εύθραυστο τραπεζικό σύστημα της Ιρλανδίας εντάσσοντας τη χώρα στον Προσωρινό Μηχανισμό Στήριξης, κατευθύνθηκε στην Πορτογαλία, όπου η χώρα οδηγείται σε πρόωρες εκλογές όντας στο προθάλαμο του ευρωμηχανισμού διάσωσης και τα απειλητικά σύννεφα των υποβαθμίσεων σε μια άλλη χώρα της Ιβηρικής Χερσονήσου, την Ισπανία, γίνονται πιο πυκνά. Επιπλέον, οι εξελίξεις στη Βόρεια Αφρική και στη Μέση Ανατολή έχουν δημιουργήσει κλίμα γεωπολιτικής αστάθειας στο μαλακό υπογάστριο της Ευρώπης.  Στον αντίποδα η Ε.Ε. βρίσκεται πάντα ένα βήμα πίσω από τις εξελίξεις. Η συγκροτημένη πειστική απάντηση για την κρίση χρέους χωρών της ευρωζώνης μετατέθηκε για το καλοκαίρι, ενώ οι ηγέτες της ευρωζώνης στη  Σύνοδος Κορυφής του Μαρτίου εξέφρασαν για μια ακόμα φορά την αποφασιστικότητα τους για την αντιμετώπιση της κρίσης.

της Τζούλης Ν.Καλημέρη


Πολλοί σχολιαστές στην Ελλάδα και το εξωτερικό χαρακτήρισαν την  τελευταία Σύνοδο Κορυφής  απογοητευτική αφού δεν κατόρθωσε να αποφασίσει οριστικά για τον μόνιμο μηχανισμό στήριξης ( ESM) «Δεν συμφωνώ με αυτή την εκτίμηση » επισημαίνει ο κ. Σταύρος Β. Θωμαδάκης, καθηγητής Χρηματοοικονομικής του Πανεπιστήμιου Αθηνών και πρώην πρόεδρος Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς «διότι η ‘επιτυχία’ ή η ‘αποτυχία’ μιας συνόδου εξαρτώνται από το τι προσδοκούσαμε εκ των προτέρων και από το τί ήταν εφικτό.  Στην περίπτωση της 25ης Μαρτίου, κατά γενική παραδοχή, προσδοκούσαμε πολύ λίγα. Η επεξεργασία και σύγκλιση αποφάσεων ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. Τα απογοητευτικά αποτελέσματα ήσαν προδιαγεγραμμένα. Απλώς η Σύνοδος δεν επιφύλαξε καμία έκπληξη ούτε στους πολιτικούς αναλυτές ούτε στους αναλυτές των αγορών. Ήταν μία σύνοδος διακήρυξης προθέσεων και αναβολής αποφάσεων. Επιβεβαίωσε πάντως τον σχηματισμό του μόνιμου μηχανισμού στήριξης και την χρηματοδότησή του. »
Η πρόσβαση στον προσωρινό μηχανισμό  (EFSF) κι άλλων χωρών αποτελεί μια θετική εξέλιξη, σημειώνει ο κ. Γιάννης Στουρνάρας,καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών και γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ «Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη» σύμφωνα με την εκτίμηση του «αντιλαμβάνεται τους κινδύνους. Επειδή  όμως αναφερόμαστε σε μια πολύ βραχυπρόθεσμη περίοδο ακόμα, οι αγορές δεν πείθονται εύκολα. Όσες προσπάθειες και να κάνει η Ελλάδα, θα πρέπει να περάσει πολύς καιρός, για να πεισθούν οι αγορές ότι αποδίδουν. Άρα τα ευρωπαϊκά κράτη θα έπρεπε να έχουν ένα είδους μηχανισμού που φαίνεται ότι θεσμοθετείται. Μπορούμε να πούμε ότι έχει τα χαρακτηριστικά ενός εμβρυώδους θεσμού τύπου Νομισματικού Ταμείου. Η αρνητική πλευρά της Συμφωνίας εντοπίζεται στην απροθυμία να θεσπιστεί το ESM  (δηλαδή ο μόνιμος μηχανισμός) με τέτοιο τρόπο ώστε να έχει το απαραίτητο μέγεθος και την ευελιξία να παρεμβαίνει έγκαιρα και αποτελεσματικά. Δυστυχώς έχουμε να διανύσουμε μακρύ δρόμο ακόμα.»
Ωστόσο, η Ε.Ε. αν και κινείται με αργά και βασανιστικά βήματα, έχει σημειώσει πρόοδο στην επίλυση της κρίσης.«Στις σημερινές συνθήκες » εξηγεί ο κ.Θωμαδάκης «αυτή η πρόοδος δεν πρέπει να υποτιμάται. Πιστεύω ότι η μεγάλη ασυμμετρία στην Ευρώπη, του κοινού, δηλαδή  νομίσματος που δεν έχει δημοσιονομικό πρόσωπο, είναι η μεγάλη της αδυναμία. Η δημιουργία του Ευρωπαϊκού δημοσιονομικού προσώπου είναι ιστορικά αναγκαία συνθήκη για την έξοδο από την κρίση και την πρόοδο. Αυτή είναι το προφανές περιεχόμενο που πρέπει να έχει σήμερα η ‘εμβάθυνση’ της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Όλα αυτά όμως πρέπει να τοποθετούνται στο πλαίσιο της σημερινής πολιτικής πραγματικότητας στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο. Αυτή η πραγματικότητα επιβάλλει να μην υποτιμούμε τα μικρά, έστω βασανιστικά βήματα. Η θεσμοθέτηση ενός μόνιμου μηχανισμού στήριξης, που ελπίζω ότι θα πραγματοποιηθεί με συγκεκριμένες προδιαγραφές τον Ιούνιο, είναι ένα αρκετά μεγάλο θετικό βήμα.»
Οι δύο μηχανισμοί που θεσπίζονται ESM και EFSF θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως μια “light” εκδοχή δημοσιονομικής ενοποίησης, με τον πρώτο να διαδέχεται το δεύτερο. «Ιδανικά» επισημαίνει ο κ.Στουρνάρας «θα έπρεπε να δημιουργηθεί ένα ευρωπαϊκό υπουργείο Οικονομικών που να συμπληρώνει την οικονομική διακυβέρνηση με την ΕΚΤ. Αυτό θα ήταν ένα βήμα προς την δημιουργία της ευρωπαϊκής ομοσπονδίας. Δε φαίνεται όμως  να υπάρχει εύφορο έδαφος για αυτή την ιδέα. Δυστυχώς ούτε η ευρωζώνη θέλει μια ομοσπονδία και αυτό είναι ένα σφάλμα. Δεν αποκλείεται να γίνει στο μέλλον, όπως πριν από ένα χρόνο κανείς δεν φανταζόταν ότι θα γίνει μηχανισμός στήριξης, ή ότι θα υπήρχε διάσωση της Ελλάδας ή ότι θα αγόραζε ομόλογα η ΕΚΤ. Το πρόβλημα είναι ότι η Ευρώπη έχει αποδείξει ότι προχωράει τα βήματά της μέσα από τις κρίσεις, ενώ θα μπορούσε η πορεία της προς την ενοποίηση να γίνεται οργανωμένα και μεθοδευμένα. Θα πρέπει λοιπόν να είμαστε ρεαλιστές και να αποδεχτούμε τη δεύτερη δυνατή λύση και αυτό αφορά τη δημιουργία ενός αξιόπιστου μηχανισμού στήριξης.»

Πλεονασματικές χώρες vs ελλειμματικών
Αν και οι ελλειμματικές χώρες βρίσκονται στο προσκήνιο των εξελίξεων, οι διαδικασίες για τη θωράκιση του ευρώ κινούνται από τις πλεονασματικές χώρες. Δεν πρέπει μάλιστα να παραβλεφθεί ότι η προσπάθεια τους  χαρακτηρίζεται και από την ανάγκη της εθνικής προστασίας των επιτευγμάτων τους. «Η προστασία αυτή» εξηγεί ο κ.Θωμαδάκης  «παίρνει σήμερα συγκεκριμένο περιεχόμενο: διαφύλαξη της ακεραιότητας και των επιδόσεων των εθνικών τους οικονομιών. Σημαίνει ότι όλα τα βάρη της προσαρμογής μετατοπίζονται στις ‘κακές’ ελλειμματικές και χρεωμένες χώρες. Αν αυτό επικρατήσει οριστικά βεβαίως θα διαλυθεί στο τέλος η Ένωση. Αν σκεφθούμε επιπλέον ότι οι δύο μεγάλοι ανταγωνιστές  – Η.Π.Α. και Κίνα – ανακάμπτουν και ότι ο γεωπολιτικός περίγυρος της Ευρώπης γίνεται ασταθής και επικίνδυνος, η ανάγκη για ισχυρή Ένωση φαίνεται ακόμη μεγαλύτερη. Πως μπορεί αυτό να συμβιβασθεί με εθνικούς προστατευτισμούς που είναι αμυντικοί και εσωστρεφείς;»

Κάθε χώρα έχει οργανώσει το δικό της σύστημα, εξηγεί ο κ.Στουρνάρας «και είναι λογικό να μην θέλει  παρέμβαση στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής. Όμως οι 17 χώρες-μέλη της Ευρωζώνης και άλλες 6 χώρες-μέλη της Ε.Ε. υιοθέτησαν το ενισχυμένο Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας. Θα πρέπει βέβαια και η Γερμανία, που εμπνεύστηκε το Σύμφωνο,  να συμφωνήσει και στο άλλο σκέλος αυτό της οικονομικής συνεργασίας και συντονισμού. Για παράδειγμα το EFSF. Σαφώς ένα κομμάτι του αφορά τη δημοσιονομική πειθαρχία, το άλλο τη συνεργασία και το συντονισμό. Δεν είναι δυνατό να υπάρχει η ευρωζώνη που στηρίζεται μόνο στην πειθαρχία και μόνο σε περίοδο κρίσης να δημιουργούνται μηχανισμοί επίλυσης των κρίσεων.
Αν δεχθεί λοιπόν η Γερμανία μέσω των δικών της πλεονασμάτων να γίνεται ανακύκλωση αυτών δεν είναι πρόβλημα η εφαρμογή της δικής της οικονομικής πολιτικής. Υπάρχουν δύο τρόποι. Ο πιο αποκεντρωμένος τρόπος είναι αυτός που είχε προτείνει ο Κέινς. Σε περίπτωση εξισορρόπησης θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα όχι μόνο οι ελλειμματικές χώρες αλλά και οι πλεονασματικές. Ο άλλος τρόπος είναι η ανακύκλωση των πλεονασμάτων μέσω κάλυψης ελλειμμάτων των χωρών που έχουν ανάγκη. Η Γερμανία το κάνει αλλά με πολλή αμφιθυμία και καθυστέρηση, με αποτέλεσμα οι αγορές να μην λαμβάνουν το σωστό μήνυμα. Διότι αντιλαμβάνονται δυσκινησία αλλά και τις ελλείψεις της αρχιτεκτονικής του ευρώ. »
Το πρόβλημα όμως δεν εντοπίζεται μόνο στη σφαίρα της οικονομίας αλλά και της πολιτικής, με αποτέλεσμα σημαντικές ευρωπαϊκές αποφάσεις να μεταφέρονται ή να επηρεάζονται  από τις εκλογικές αναμετρήσεις στις πλεονασματικές χώρες , όπως στα κρατίδια της Γερμανίας αλλά και στη Φινλανδία, όπου μια προβλεπόμενη αύξηση του εκλογικού αποτελέσματος ενός ευρωσκεπτικιστικού κόμματος, με την ονομασία «Αληθινοί Φινλανδοί » δημιουργεί ανησυχίες.«Οι γερμανοί ψηφοφόροι,» υποστηρίζει ο κ.Θωμαδάκης «που είναι και οι ίδιοι αντιμέτωποι με διλήμματα ύφεσης και περικοπών, απορρίπτουν με την ψήφο τους την παροχή βοήθειας σε άλλες χώρες. Υπερασπίζονται έτσι τα εισοδήματα και τις κατακτήσεις τους ακριβώς όπως και εδώ πολλές κοινωνικές ομάδες επιχειρούν το ίδιο. Η πιο βαθιά και συστημική πραγματικότητα, που είναι ότι η ευημερία στη Γερμανία την Ολλανδία και τη Φινλανδία δεν μπορεί να διατηρηθεί, αν διασπασθεί η Ευρώπη σε Βορά και Νότο ή αν καταρρεύσει το ευρώ, δεν εισδύει στη λαϊκή συνείδηση. Επομένως όλη η Ευρωπαϊκή διαδικασία γίνεται δέσμια των πολιτικών βουλήσεων των ψηφοφόρων του ενός ή άλλου κρατιδίου της Ομόσπονδης Γερμανικής Δημοκρατίας. Αυτή η εκδήλωση εθνικού προστατευτισμού είναι μεγάλη απειλή για την ακεραιότητα της Ευρώπης. Και κάθε βήμα προόδου στην ολοκλήρωση, όπως η δημιουργία του σταθερού μηχανισμού στήριξης, είναι αντίβαρο, μία μικρή έστω ήττα του προστατευτισμού.»
Είναι ένα δύσκολο θέμα, λέει χαρακτηριστικά ο κ.Στουρνάρας, ενώ επισημαίνει την έλλειψη ηγετικών φυσιογνωμιών που θα καθοδηγήσουν την κοινή γνώμη και δεν θα καθοδηγούνται από αυτή. «Η Γερμανία κυρίως» τονίζει «αλλά και άλλες χώρες γύρω από  αυτή αποτελούν πρόσκομμα προς την πορεία της ενοποίησης. Η σύγκριση με τη στάση που τήρησαν οι Η.Π.Α. μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, που εκπόνησαν ένα σχέδιο Μάρσαλ για να ορθοποδήσει η Γερμανία και οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες με τη στάση της Ευρώπης στα προβλήματα των χωρών μελών της αναδεικνύει την έλλειψη συμμετρίας στο ευρωπαϊκό σχέδιο. Δεν είμαι όμως τόσο ρομαντικός για να προτείνω κάτι  τέτοιο. Αυτό που ζητάμε εμείς τώρα, οι χώρες του Νότου, είναι να υπάρχει ένα κεφάλαιο κίνησης, ένα bridge loan, έως ότου δείξουμε στις αγορές ότι μπορούμε να βγούμε και να δανειστούμε. Δάνειο ζητάμε. Δε ζητάμε δωρεάν κεφάλαια. Να μην ξεχνάμε ότι οι χώρες που έχουν αξιολόγηση ΑΑΑ,  από τα δάνεια του προς τις χρεωμένες οικονομίες έχουν κέρδη.»

Κρατικά χρέη και τραπεζική κρίση
Το πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει η Ευρώπη είναι σύνθετο και δεν αφορά μόνο την διαχείριση των δημοσιονομικών μεγεθών των ελλειμματικών χωρών. «Η τραπεζική κρίση στην Ευρώπη» επισημαίνει ο κ.Στουρνάρας  «είναι πολύ χειρότερη από την ελληνική κρίση. Τα κεφάλαια που διακυβεύονται είναι πάρα πολλά. Η έκθεση του τραπεζικού συστήματος άλλων ευρωπαϊκών χωρών όχι μόνο σε ελληνικά ή ιρλανδικά ομόλογα αλλά κυρίως σε αμερικάνικα τοξικά ομόλογα  είναι τεράστια και δεν είναι γνωστή. Αυτό προκύπτει κυρίως από το γεγονός ότι η Γερμανία αντιστέκεται στο να γίνουν τα stress tests ώστε όλο το χαρτοφυλάκιο των ομολόγων τους να αποτιμηθεί σε τιμές market to market ( σε τιμές αγοράς). Η  Γερμανία λοιπόν στην ουσία αποκρύπτει την αλήθεια για τις τράπεζες της. Επομένως μπορώ να πω ότι υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά και η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να το χρησιμοποιήσει ως διαπραγματευτικό χαρτί προς όφελος της. Το ελληνικό πρόβλημα είναι οριοθετημένο και η  Ελλάδα κάνει τεράστιες προσπάθειες για να το αντιμετωπίσει. Η κρίση όμως  στο τραπεζικό σύστημα της Ευρώπης είναι πολύ σημαντική, γιατί θα μετατραπεί σε κρίση δημόσιου χρέους, καθώς τα κράτη θα κληθούν να  καλύψουν τις ενδεχόμενες απώλειες των τραπεζών, όπως για παράδειγμα έγινε στην Ιρλανδία. Επομένως έχουμε πολύ μακρύ δρόμο μπροστά μας.»
Μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου, το ζήτημα της αναδιάρθρωσης χρέους των χωρών της Ελλάδας, της Ιρλανδίας αλλά και της Πορτογαλίας τέθηκε με εμμονή από το διεθνή Τύπου αλλά και από τις αγορές. «Τεχνικά,» εξηγεί ο κ. Θωμαδάκης  «αναδιάρθρωση χρέους μπορεί να σημαίνει πολλά πράγματα, από μία μονομερή στάση πληρωμών μέχρι μία επιλεκτική αναδιαπραγμάτευση όρων πληρωμών (επιτόκια, χρόνους αποπληρωμής, κουρέματα και μετατροπές υποχρεώσεων). Αν τα πράγματα παραμείνουν όπως σήμερα η απάντηση μου είναι θετική: η αναδιάρθρωση θα είναι αναπόφευκτη. Όμως, το πώς, τό πότε και το ποιά μορφή θα έχει είναι αδύνατον να προβλεφθούν ή πολύ περισσότερο να σχεδιασθούν σήμερα, αφού επιμένουν πολλά αστάθμητα στοιχεία. Το τοπίο δεν είναι σταθερό αλλά συνεχώς μεταβαλλόμενο. Ο μηχανισμός στήριξης θα επεκτείνει την δυνατότητα προσφυγής χωρών όπως η Ελλάδα σε δανεισμό από δημόσιους φορείς. Έχω γράψει και παλαιότερα ότι όσο περισσότερο αντικαθίσταται το χρέος προς ιδιώτες από χρέος προς διεθνείς δημόσιους φορείς, τόσο αλλάζει το περιεχόμενο και η διαδικασία μιας αναδιάρθρωσης. Αν, λόγου χάριν, ολόκληρο το Ελληνικό χρέος αντιπροσώπευε οφειλές προς ιδιώτες η επιμήκυνση και η μείωση του επιτοκίου που έγιναν στις 25 Μαρτίου θα ήσαν επίπονες και ίσως αδύνατες.

Όλοι μιλούμε για τις ‘αγορές’ και γνωρίζουμε ότι ο αποκλεισμός της Ελλάδας από αυτές συνεχίζεται. Οι ‘αγορές’ περιλαμβάνουν ένα μεγάλο φάσμα από επενδυτές και διαμεσολαβητές, τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία, δημόσια κεφάλαια (sovereign funds), κερδοσκοπικά κεφάλαια (hedge funds) κ.λ.π. Όλοι όσοι πραγματοποιούν συναλλαγές ομολόγων συμβάλλουν σε μία ‘συναινετική τιμή’, την αγοραία τιμή των ομολόγων. Σήμερα η τιμή των Ελληνικών ομολόγων είναι περίπου στο 65 % της ονομαστικής τους αξίας. Η τιμή αυτή ενσωματώνει τον φόβο των ομολογιούχων για ενδεχόμενη (μερική ή ολική) στάση πληρωμών. Ενσωματώνει επίσης την αδυναμία πρόβλεψης λόγω των πολλών αστάθμητων παραγόντων που εμφιλοχωρούν και μία συμπεριφορά κινδυνοφοβίας (risk aversion) η οποία αντανακλάται τόσο στα υψηλότατα περιθώρια (spreads) όσο και στις προκαταβολικές και σχεδόν φοβικές υποβαθμίσεις των οίκων αξιολόγησης.»

Τι σημαίνει για την Ελλάδα.
Η επιμήκυνση αποπληρωμής και μείωση επιτοκίου στο τμήμα του δανείου που αναλογεί στις χώρες της Ευρωζώνης ( 80 δισ. ευρώ) είναι οι ευρωπαϊκές αποφάσεις που αφορούν την Ελλάδα. «Ήταν μια θετική εξέλιξη » επισημαίνει ο κ. Στουρνάρας «με βάση αυτά που αναμέναμε. Για να είμαι πιο ακριβής η επιμήκυνση αποπληρωμής του δανείου ήταν αναμενόμενη, ενώ η μείωση του επιτοκίου δανεισμού εκτιμούσα ότι δεν θα συμπεριλαμβανόταν. Ακολουθήσαμε τον πρώτο χρόνο τους στόχους του μνημονίου σε γενικές γραμμές ικανοποιητικά. Βέβαια υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν  αλλά η εξέλιξη είναι ικανοποιητική.»

Ανακουφιστικά θεωρεί τα αποτελέσματα για την Ελλάδα, ο κ.Θωμαδάκης και επισημαίνει ότι «οδηγούν σε μία τμηματική «αναδιάταξη χρέους». Η μείωση του επιτοκίου είναι καθυστερημένη διόρθωση ενός αρχικού παραλογισμού. Το υψηλό επιτόκιο που αρχικά είχε συμφωνηθεί, περιείχε κάποιο είδος ‘ασφαλίστρου κινδύνου’, όπως αυτό που χρεώνεται σε δανεισμό από την αγορά. Αν όμως το πακέτο στήριξης είχε εξ αρχής ως πολιτικό στόχο το να προφυλάξει την Ελλάδα από τους κινδύνους της αγοράς, τι νόημα είχε αλήθεια το ασφάλιστρο; Ήταν απλώς μία άκριτη (και άσκοπα δαπανηρή) μεταφορά λογικών της αγοράς σε μία εμφανώς πολιτική συμφωνία.»
Τι σημαίνει όμως για την ελληνική οικονομία αυτή η απόφαση ;  «Η Ευρώπη» επισημαίνει ο κ.Στουρνάρας  «δίνει χρόνο στην Ελλάδα. Η μείωση του δημόσιου χρέους μέσα από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό δεν είναι, δυστυχώς, ρεαλιστικός στόχος. Θα χρειαστεί μεγάλη ποσότητα κεφαλαίων και γι΄ αυτό μας δίνουν χρόνο για να μειώσει η χώρα μόνη της το χρέος της. Θα πρέπει λοιπόν να ακολουθήσουμε τους στόχους του Μνημονίου και να προχωρήσουμε στις μεταρρυθμίσεις, που εδώ και καιρό θα έπρεπε να είχαμε εφαρμόσει. Να μειώσουμε τις δαπάνες και να εφαρμόσουμε ένα σύστημα ηλεκτρονικής παρακολούθησης τους, που θα ενισχύσει την ορθολογική διαχείριση τους .Να αξιοποιήσουμε την δημόσια περιουσία για να μειώσουμε το χρέος. Είμαστε πολύ πίσω και έχουμε μια ευκαιρία.»
Μέσα σε όλο αυτό το πλέγμα Ευρωπαϊκών πολιτικών και διεθνών αγορών η Ελληνική πολιτική έχει λίγες αλλά σαφείς επιλογές, σύμφωνα με την άποψη του κ.Θωμαδάκη.«Η δημοσιονομική προσαρμογή »εξηγεί «συνεχίζει να είναι αναγκαία. Κάθε σταθεροποιητικό πρόγραμμα έχει κόστος και παράγει ανεργία και ύφεση. Το σημερινό δικό μας είναι από τα πιο αυστηρά γιατί η δημοσιονομική εκτροπή που προηγήθηκε, ιδίως από το 2007, ήταν τεράστια. Η δημοσιονομική προσαρμογή όμως δεν είναι μία απλή λογιστική άσκηση. Μπορεί να επιτευχθεί διαλύοντας το κράτος ή μεταρρυθμίζοντας το κράτος. Όσο η μεταρρύθμιση δεν προωθείται περιπέφτουμε στην διάλυση. Όσο οι εφορίες δεν αποδίδουν στο φοροσυλλεκτικό τους έργο τόσο τα παρεχόμενα δημόσια αγαθά θα περικόπτονται και οι οργανισμοί που τα παρέχουν θα παραπαίουν και θα διαλύονται.
Οι αποκρατικοποιήσεις τείνουν και πάλι να δαιμονοποιηθούν. Με βάση ποιά λογική πρέπει να διατηρούμε περιουσία που εν πολλοίς διασπαθίζεται ή φθείρεται στην αχρηστία (βλέπε δημόσια γη και ολυμπιακά ακίνητα), ή, εν πάση περιπτώσει, δεν αποδίδει ωφέλειες ανώτερες από το κόστος του δημόσιου χρέους: Εδώ απαιτείται μακροπρόθεσμη οπτική. Πολύ αμφιβάλλω λοιπόν ότι με τον τρόπο που εξελίσσονται τα πράγματα οι ευκαιρίες για μεταμόρφωση περιουσίας σε ενεργό και  ρευστό κεφάλαιο θα βελτιωθούν.
Πιστεύω ότι έχει μεγάλη σημασία η Ελλάδα να αποκτήσει ένα δικό της στρατηγικό απόθεμα κεφαλαίων, που πρέπει να αποτελέσει βασικό στοιχείο πολιτικής συναίνεσης. Το στρατηγικό απόθεμα είναι που την κατάλληλη στιγμή θα επιτρέψει αυτόνομα και χωρίς μακρόσυρτες και δημόσιες πολιτικές διαβουλεύσεις να παρεμβαίνει το δημόσιο στην αγορά ομολόγων για επαναγορά χρέους. Η παρέμβαση αυτή δεν μπορεί να προαναγγέλεται γιατί μόνη η επιλογή της κατάλληλης στιγμής θα εξασφαλίζει οφέλη. Από που αλλού εκτός από την δημόσια περιουσία μπορεί σήμερα να σχηματισθεί ένα τέτοιο στρατηγικό κεφάλαιο; Αν πάλι τα νομικά, οικονομικά και πολιτικά εμπόδια αποδειχθούν τόσο τεράστια ώστε να γίνει ανέφικτη η διάθεση δημόσιας περιουσίας τότε η μεν δημοσιονομική προσαρμογή θα συνεχίσει με προγραμματισμένο (μνημόνιο) ή βίαιο (στάση πληρωμών) τρόπο αλλά το χρέος και ο αποκλεισμός από τις αγορές θα συρρικνώνουν για πολλά χρόνια την προοπτική της ανάκαμψης.»

news.in.gr

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s